Co postawić przy oknie, a czego nie
Dokumenty producenta szyb wymieniają, co przy szybie podnosi ryzyko pęknięcia termicznego: grzejniki, nadmuch, zasłony, żaluzje, folie, meble tuż przy szkle. Nie podają jednak ani jednej odległości. Instrukcja szklenia podaje - i to jest cała zawartość tego wpisu: ile centymetrów zostawić.
Dlaczego szyba w ogóle pęka od ciepła, tłumaczy osobny wpis o tym, dlaczego szyba pęka sama. Tutaj są liczby.
Grzejnik i przewody grzewcze
Instrukcja szklenia stawia dwa warunki naraz. Grzejniki i przewody grzewcze mają znajdować się w odległości co najmniej dwudziestu centymetrów od szyby, a temperatura czynnika grzewczego nie powinna przekraczać sześćdziesięciu pięciu stopni.
Dokument dodaje, jak rośnie ryzyko: im mniejsza odległość grzejnika od szyby i im wyższa jego temperatura, tym większe naprężenia. To są więc dwa pokrętła, nie jedno - grzejnik stojący blisko, ale letni, jest w innej sytuacji niż grzejnik stojący blisko i rozgrzany do maksimum.
Nadmuch ciepłego powietrza
Najgorszy układ to strumień skierowany prosto w szybę i tak też jest opisany w instrukcji: naprężenia występują, gdy nadmuch powietrza idzie wprost na taflę. Zalecenie jest dwuczęściowe. Nadmuch kierować równolegle do szyby albo w głąb pomieszczenia, a wyloty powietrza umieszczać co najmniej dwadzieścia centymetrów od tafli.
Osobno wymieniono urządzenia stawiane przy oknie po to, żeby walczyć ze skroplinami: przenośną dmuchawę albo grzejnik. Ryzyko instrukcja ocenia jako niewielkie, ale zaleca sprawdzić, czy urządzenie stoi co najmniej trzydzieści centymetrów od szyby, i dodaje, że przy większej mocy odległość powinna być większa.
To jest o tyle istotne, że taki sprzęt trafia pod okno dokładnie w sezonie, w którym różnice temperatur na tafli są największe. Skąd biorą się same skropliny, tłumaczy wpis o zaparowanej szybie od strony pokoju.
Zasłony, rolety i żaluzje wewnętrzne
Instrukcja szklenia nie zakazuje ich, tylko stawia warunek przepływu powietrza: przestrzeń między szybą a zasłoną musi mieć połączenie z powietrzem wewnątrz budynku. Ryzyko rośnie wtedy, gdy zasłona jest nieprzezroczysta i nie ma wentylacji, bo wtedy między nią a szkłem powstaje kieszeń ciepła.
Ten warunek instrukcja formułuje dla zasłony wewnętrznej i tylko dla niej. Na rolety i żaluzje wewnętrzne przenosimy go tą samą logiką, bo robią to samo: zamykają powietrze między sobą a szkłem. Osobnego zapisu dla nich w tym dokumencie nie ma, wymieniają je natomiast dokumenty Pilkingtona wśród elementów trwale różnicujących przepływ ciepła przez szybę.
W praktyce oznacza to zasłonę, która nie dochodzi szczelnie do parapetu i do ościeżnicy, oraz roletę, pod którą powietrze ma którędy wejść i wyjść.
Żaluzje zewnętrzne
Tu instrukcja jest najbardziej konkretna i najbardziej stanowcza. Trzeba zachować co najmniej dwa centymetry bocznej wentylacji po każdej stronie żaluzji, na całej wysokości, a w żadnym wypadku żaluzje nie mogą stykać się w jakikolwiek sposób ze szkłem.
Powód jest ten sam co przy zasłonie, tylko po drugiej stronie tafli: żaluzja opuszczona tuż przy szybie zamienia się w element zacieniający i różnicujący przepływ ciepła. W tym samym miejscu instrukcja wymienia zewnętrzne elementy zacieniające i cienie rzucane przez samą fasadę jako czynniki podnoszące naprężenia.
Kominek i przedmioty tuż przy szkle
Dla kominka zalecenie jest jednozdaniowe: między ogniem a szybą umieścić ekran. Ryzyko instrukcja ocenia jako niewielkie, ale zalecenie i tak podaje.
Dwie pozycje z tej samej tabeli nie mają natomiast żadnej bezpiecznej odległości, tylko słowo „unikać":
- papierowy albo plastikowy ekran na szybie lub przy niej, z zewnątrz albo od środka - naprężenia podwyższone,
- przedmioty blisko szyby - naprężenia znacznie podwyższone.
To jest ta sama lista, którą standardy wykonania Pilkingtona opisują od strony skutku: obecność elementów trwale różnicujących przepływ ciepła może powodować konieczność użycia szkła hartowanego lub wzmacnianego termicznie. Innymi słowy, meblościanka wstawiona w okno po zakupie zmienia wymagania wobec szyby, która została dobrana bez niej.
Stop: naklejane folie przeciwsłoneczne wchodzą do tej samej kategorii i są prostym sposobem na uszkodzenie własnej, sprawnej szyby. Pisze o tym wpis o pękaniu bez uderzenia.
Czego te odległości nie załatwiają
Nie są gwarancją. Instrukcja szklenia podaje je jako zalecenia zmniejszające zagrożenie, a nie jako granicę, poniżej której szyba pęka, a powyżej nie. Na naprężenia składa się jeszcze kilka rzeczy naraz: strona świata, materiał i typ ramy, rodzaj szkła, cienie. Mechanizm i pełny obraz zbiera wpis o tym, dlaczego pęka szyba zespolona.
Nie są też podstawą reklamacji w drugą stronę: pęknięcie termiczne kryteria oceny jakości wymieniają wśród zjawisk, których wystąpienie nie jest związane ze złą jakością wykonania szyby. Co z tego wynika dla zgłoszenia, opisuje wpis o tym, kiedy szyba jest wadliwa.
Skąd pochodzą te liczby
Wszystkie odległości w tym wpisie pochodzą z instrukcji szklenia AGC z września dwa tysiące siódmego roku, z tabeli naprężeń termicznych. Mówimy o tym wprost, bo sprzedajemy pakiety Pilkington IGP, a dokumenty tego producenta wymieniają te same źródła ciepła bez podawania odległości. Tam, gdzie mowa o skutkach dla doboru szkła i dla oceny wady, źródłem są dokumenty Pilkingtona.
Częste pytania
Mam grzejnik pod oknem, bliżej niż dwadzieścia centymetrów. Wymieniać okno?
Nie, bo sama bliskość grzejnika nie oznacza, że szyba pęknie - to jest zalecenie zmniejszające ryzyko, a nie próg awarii. Warto natomiast obniżyć temperaturę czynnika grzewczego, jeśli da się ją regulować, i nie ustawiać w tej szczelinie dodatkowych przedmiotów. Przy nowym zamówieniu można też zgłosić ten układ przed zakupem.
Czy roleta wewnętrzna jest gorsza od zasłony?
Rozstrzyga nie rodzaj osłony, tylko to, czy powietrze między nią a szybą ma połączenie z powietrzem w pokoju. Szczelnie dochodząca roleta w kasecie jest pod tym względem gorsza od zasłony, która nie dotyka parapetu. Nieprzezroczysta i bez wentylacji to najgorszy zestaw cech.
Dlaczego żaluzja zewnętrzna nie może dotykać szkła?
Instrukcja szklenia formułuje to jako zakaz bez wyjątków i wymaga do tego dwóch centymetrów bocznej wentylacji po każdej stronie, na całej wysokości. Żaluzja przy samej tafli działa jak trwały cień i jak przegroda dla powietrza, czyli łączy dwa czynniki podnoszące naprężenia naraz.
Czy te odległości dotyczą też pakietu dwukomorowego?
Dotyczą każdego oszklenia, ale przy pakiecie dwukomorowym mają większą wagę. Producent wymienia temperaturę przy szybie powyżej trzydziestu pięciu stopni, którą ilustruje zasłoną, żaluzją albo folią przeciwsłoneczną za szybą, jako sytuację o wyraźnie zwiększonym ryzyku właśnie dla pakietów dwukomorowych.
Czy meble przy oknie naprawdę mają znaczenie?
W tabeli instrukcji przedmioty blisko szyby dostają ocenę „znacznie podwyższona", czyli najmocniejszą ze słownych ocen intensywności w tym dokumencie - wyżej niż zasłona wewnętrzna, której instrukcja przypisuje „podwyższoną". Zalecenie brzmi po prostu „unikać". Chodzi o rzeczy stojące trwale tuż przy tafli i zasłaniające jej część, nie o doniczkę na parapecie.
Dokumenty do pobrania
- Instrukcja szklenia AGC - montaż tradycyjnyPDFZasady osadzania szyby w ramie: rodzaje i wymiary klocków, luzy, wysokość wrębu, odwodnienie oraz odległości, które ograniczają naprężenia termiczne. (wrzesień 2007)
- Kryteria oceny jakości wyrobów szklanychPDFFormalny sposób oceny szyby: warunki obserwacji, strefy tafli, dopuszczalne i niedopuszczalne wady, tolerancje wymiarów. (16.06.2020)
- Standardy wykonania szyb Pilkington IGPPDFCo dokładnie dostajesz: budowa pakietu, wypełnienie argonem, ramki dystansowe, krawędzie, gwarancja i odstępstwa wymagające uzgodnienia. (marzec 2021)
- Szyby zespolone dwukomorowe - specyficzne cechy wyrobuPDFDlaczego pakiet dwukomorowy ugina się przy zmianach pogody i kiedy ryzyko pęknięcia rośnie - warto przeczytać przed zakupem. (01.09.2016)
Dokumenty Pilkington IGP Sp. z o.o. - producenta pakietów, które sprzedajemy.