Mleczny nalot na szybie: irydyzacja

Bywa nalot, którego nie zbiera ani woda, ani płyn do szyb: mleczna mgiełka albo kolorowe smugi. Jeśli tafla stała wcześniej długo w wilgoci, może to nie być brud, tylko korozja powierzchni szkła - w instrukcji szklenia nazwana irydyzacją, z dopiskiem, że jest często nieodwracalna.

Skąd się bierze

Instrukcja szklenia opisuje mechanizm w dwóch zdaniach. Jeżeli szyby są przechowywane w wilgotnych i ciepłych pomieszczeniach przez dłuższy czas, powierzchnia szkła może skorodować. Korozja występuje w postaci mlecznego nalotu albo kolorowych pasków.

Kluczowe są trzy słowa naraz: wilgotno, ciepło, długo. Od ilu dni albo tygodni zaczyna się ryzyko, dokument nie podaje, więc i my tego nie podamy. Podaje za to warunek odwrotny, ten bezpieczny: suche pomieszczenie i prawidłowe przekładki między szybami.

Dlatego oba dokumenty producentów mówią to samo, tylko z różnych stron. Instrukcja szklenia wskazuje skutek, a instrukcja transportu i przechowywania Pilkingtona stawia wymaganie: szyby mają być przechowywane w krytych, suchych i przewiewnych pomieszczeniach, chronione przed bezpośrednim słońcem i opadami, a przekładki między taflami mają być z materiału odpornego na wilgoć.

Stop: pakiet czekający na montaż nie stoi na trawie, nie stoi w kałuży i nie stoi owinięty folią. Stoi pionowo, w suchym i przewiewnym miejscu, oparty o ścianę.

Jak przewieźć i przechować taflę bez straty, opisuje osobny wpis o transporcie i przechowywaniu szyby.

Drugi ślad, który nie schodzi: alkalia

Irydyzacja nie jest jedynym trwałym śladem na szkle. Instrukcja szklenia opisuje też strugi spływające po fasadzie: woda spływająca z betonu może zawierać pierwiastki alkaliczne, które następnie wysychają na szkle, a takie osady są trudne albo wręcz niemożliwe do usunięcia.

To samo zjawisko od strony placu budowy opisuje instrukcja Pilkingtona: substancje zasadowe i krzemiany uwalniane z betonu, gipsu i zapraw chemicznie uszkadzają powierzchnię szkła, a zabrudzone szkło należy umyć natychmiast, a nie przy okazji sprzątania po remoncie. Co wolno, a czego nie wolno użyć przy myciu, mówi wpis o tym, czym myć nową szybę.

Jak odróżnić to od zwykłego brudu i od rozszczelnienia

Trzy sprawdzenia po kolei, każde zajmuje chwilę.

1. Z której strony. Przetrzyj mokrą szmatką od środka, potem od zewnątrz. Jeśli ślad schodzi, to brud i temat się kończy.
2. Czy to w środku pakietu. Jeżeli nalotu nie da się dotknąć z żadnej strony, bo siedzi między taflami, to nie irydyzacja, tylko rozszczelnienie, i tym zajmuje się osobna strona.
3. Jak się układa. To już obserwacja z praktyki, nie zapis dokumentu: smugi po myciu układają się w ślady ruchu ręki i widać je głównie pod światło. Dokumenty opisują wygląd irydyzacji krótko, jako mleczny nalot albo kolorowe paski, i nic nie mówią o jej rozłożeniu na tafli.

Zdarzają się też ślady, które wyglądają jak nalot pod powłoką, a znikają razem z zaparowaniem: kryteria oceny jakości wymieniają ślady po naklejkach i korkach dystansowych jako zjawisko fizyczne. Opisuje je wpis o skroplinach na szybie od zewnątrz.

Czy to podstawa do reklamacji

To zależy od tego, kiedy powstała korozja, i dlatego warto obejrzeć taflę przy odbiorze, a nie po tygodniach.

W postanowieniach ogólnych kryteriów oceny jakości stoi termin: jakość dostarczonych wyrobów powinna być zbadana w ciągu czternastu dni od dostawy, a zauważone zarysowania, stłuczenia i pęknięcia nabywca odnotowuje w protokole odbioru; brak takich adnotacji producent wymienia jako możliwą podstawę odrzucenia reklamacji. To jest rygor między nami a producentem, nie między nami a Tobą. Uprawnień kupującego wobec sprzedawcy on nie rusza i strona reklamacji mówi o tym wprost.

Praktyczny wniosek jest jednak dla obu stron ten sam. Nalot obejrzany i opisany w dniu wydania jest sprawą do wyjaśnienia od razu. Nalot, który pojawił się po tygodniach stania w wilgotnym pomieszczeniu, jest skutkiem warunków przechowywania, a te obie instrukcje opisują jako obowiązek przechowującego. Co sprawdzić przy wydaniu, wymienia wpis o odbiorze szyby.

Skąd pochodzi ta wiedza

Nazwa i opis irydyzacji pochodzą z instrukcji szklenia AGC z września dwa tysiące siódmego roku. Mówimy o tym wprost, bo sprzedajemy pakiety Pilkington IGP, a dokumenty tego producenta zjawiska nie nazywają - stawiają za to wymagania dotyczące przechowywania, które są jego drugą stroną.