Kolorowe pasma na szybie: prążki interferencyjne

W szybie zespolonej potrafią pojawić się tęczowe pasma, trochę jak plama oleju na wodzie. Widać je przy określonym oświetleniu i pod określonym kątem, a przy zmianie miejsca obserwacji znikają. To prążki interferencyjne i instrukcja szklenia mówi o nich krótko: nie można ich uważać za wadę szkła.

Test, który to rozstrzyga

Naciśnij delikatnie środek tafli i patrz na pasma. Prążki interferencyjne przesuną się. Instrukcja szklenia podaje ten test wprost.

Reszta zjawisk, które bierze się za prążki, na nacisk nie reaguje: brud zostaje na miejscu, cętki po hartowaniu zostają na miejscu, mgła z rozszczelnienia też. Dlatego ten jeden ruch ręką rozstrzyga więcej niż oglądanie szyby pod światło.

Uwaga: naciskaj płasko, całą dłonią i bez siły. Producent szyb w osobnym dokumencie ostrzega przed nadmiernym naciskiem na taflę, więc to ma być dotyk, a nie próba wytrzymałości.

Skąd się biorą

Szyba zespolona ma cztery powierzchnie odbijające światło: dwie w tafli zewnętrznej i dwie w wewnętrznej. W pewnych warunkach oświetleniowych promienie odbite od tych powierzchni nakładają się na siebie i wygaszają lub wzmacniają poszczególne barwy. Efektem są kolorowe paski na powierzchni szkła. Instrukcja szklenia wiąże to zjawisko z płaskością powierzchni szkła, a nie z jakąkolwiek usterką pakietu.

Z tego wynika rzecz nieoczywista: prążki są sygnałem, że powierzchnie tafli są równe. Nie da się ich „naprawić", bo nie ma tam nic zepsutego.

Czym to nie jest

Cztery zjawiska bywają brane za jedno i każde ma inną przyczynę.

• Anizotropia, czyli cętki lamparcie. Barwne plamy, ale wyłącznie w szkle hartowanym i pochodzące z procesu hartowania. Widać je pod kątem i przez okulary polaryzacyjne, i nie reagują na nacisk. Opisuje je wpis o tym, kiedy szyba jest wadliwa.
• Różnica odcienia między szybami. Dotyczy powłok i całej tafli, nie wąskich pasm. Tłumaczy ją wpis o nowej szybie obok starej.
• Zniekształcone odbicie. Ugięta tafla zakrzywia odbity obraz, ale nie tworzy barwnych pasków. To osobny mechanizm, opisany we wpisie o tym, dlaczego pakiet dwukomorowy się ugina.
• Mgła, której nie da się zetrzeć z żadnej strony. To rozszczelnienie pakietu i jedyne z tej czwórki, które jest wadą - opisuje je strona o parze między szybami.

Kiedy prążków jest mniej

Instrukcja szklenia podaje jeden warunek: ryzyko pojawienia się prążków jest mniejsze, gdy w szybie zespolonej zastosuje się dwie tafle o różnych grubościach. To decyzja o budowie pakietu, podejmowana przed produkcją, a nie coś, co da się zmienić w zamontowanej szybie.

W naszym kalkulatorze obie tafle mają tę samą grubość, dobieraną do wymiaru zgodnie z tabelą producenta - jak działa ten dobór, opisuje strona o dużych szybach zespolonych. Pakiet z taflami o różnej grubości to wykonanie do uzgodnienia przed zamówieniem, a nie pozycja z kalkulatora.

Skąd pochodzi ta wiedza

Ten wpis stoi na instrukcji szklenia AGC z września dwa tysiące siódmego roku, która w bibliografii powołuje się na projekt europejskiej normy montażowej prEN 12488. Mówimy o tym wprost, bo sprzedajemy pakiety Pilkington IGP, a dokumenty tego producenta zjawiska interferencji nie opisują. Warunki, w jakich w ogóle ocenia się wygląd szyby, bierzemy natomiast z kryteriów oceny jakości Pilkingtona: z dwóch metrów, pod kątem prostym, przy rozproszonym świetle. Ostrzeżenie przed naciskaniem szyby z siłą pochodzi z jego instrukcji transportu, przechowywania i konserwacji.